Türkiye’de vatandaşlık; evlilik, yatırım, soy bağı veya diğer hukuki yollarla kazanılabilmektedir. Bu seçenekler arasında, en çok tercih edilen yöntemlerden biri yatırım yoluyla vatandaşlık kazanımıdır. Ancak yatırım yoluyla vatandaşlık elde etmek isteyen kişilerin bazı önemli hususlara dikkat etmesi gerekmektedir. Bu yazımızda, yatırım yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması incelenecektir.
Yabancı Kimdir?
“Yabancı” terimi; Türk vatandaşı olmayan gerçek kişileri, Türkiye’de kurulmamış tüzel kişileri ve yabancı sermayeli Türk şirketlerini kapsamaktadır.
Gayrimenkul Yatırımı
Yabancı uyruklu gerçek kişilerin, Türkiye’de en az 400.000 ABD doları veya karşılığı döviz tutarında bir gayrimenkul satın almaları, bu yatırımı vatandaşlık başvurusu kapsamında beyan etmeleri ve tapu kaydına en az üç yıl süreyle satılmayacağına dair şerh koydurmaları gerekmektedir.
Tapu işlemlerinin tamamlanmasının ardından, ilgili idarelere başvuru yapılarak gayrimenkul sahibi adına düzenlenecek uygunluk belgesi ile birlikte ikamet izni veya vatandaşlık başvurusunda bulunulabilmektedir.
Vatandaşlık ve Tapu Süreçleri İçin Verilecek Vekâletnameler
İşlemlerin başvuru sahibi adına vekil aracılığıyla yürütülmesi de mümkündür. Bu yöntem sayesinde, başvuru sahibinin Türkiye’de fiilen bulunmasına gerek kalmaksızın, süreçlerin büyük bir kısmı uzaktan tamamlanabilmekte ve istisnai haller dışında Türkiye’ye gelmeden vatandaşlık kazanılması mümkün olabilmektedir.
İşlemlerin yurt dışında düzenlenen bir vekâletname ile yetkilendirilmiş üçüncü bir kişi aracılığıyla yürütülmesi halinde, vekâletnamenin yapılacak işlemleri açıkça kapsaması gerekmektedir. Ayrıca vekâletnamenin aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:
- Türk konsoloslukları tarafından düzenlenmiş olması veya
- Yurt dışında vekâletname düzenlemeye yetkili makamlarca hazırlanmış olması,
- Düzenlendiği ülkenin dilinde hazırlanması,
- Fotoğraf içermesi (fotoğraf üzerinde okunaklı mühür ve imza bulunması),
- Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde düzenlenmiş olması halinde apostil şerhi içermesi,
- Apostil şerhi bulunmayan ülkelerde düzenlenen vekâletnamelerin ilgili ülke makamlarınca onaylanmasının ardından Türk Konsolosluğu tarafından tasdik edilmesi.
Ayrıca, vekâletnamenin noter onaylı ve yeminli Türkçe tercümesinin de başvuru dosyasına eklenmesi gerekmektedir.
Eş ve Çocukların Durumu
Yatırım yapan kişinin eşi ve 18 yaşını doldurmamış çocukları da vatandaşlık başvurusunda bulunma hakkına sahiptir. Bu kapsamda yapılacak başvurularda, eş ve çocukların vatandaşı oldukları ülkelerden temin edilecek resmi belgelerin sunulması gerekmektedir.
Tapu İşlemleri İçin Gerekli Belgeler
- Gayrimenkule ait tapu kaydı veya taşınmazın açık adres ve teknik bilgileri (il, ilçe/köy/mahalle, pafta, parsel, bina ve bağımsız bölüm bilgileri)
- Yabancının vatandaşı olduğu ülke tarafından düzenlenmiş fotoğraflı kimlik belgesi veya pasaport (Latin alfabesi dışındaki belgeler için noter onaylı ve yeminli tercüme gereklidir)
- İşlemin vekâleten yürütülmesi halinde temsil yetkisini gösterir belge (vekâletname, vesayet kararı vb.)
- İlgili belediyeden alınacak taşınmazın güncel piyasa değerini gösterir belge
- Zorunlu deprem sigortası (DASK) poliçesi
- Satıcıya ait bir adet, alıcıya ait iki adet biyometrik fotoğraf (son altı ay içinde çekilmiş, 6x4 cm)
- Taraflardan birinin Türkçe bilmemesi halinde yeminli tercüman
Gayrimenkul Ediniminde Yasal Kısıtlamalar
Yabancı uyruklu gerçek kişiler Türkiye’de her türlü taşınmazı edinememektedir. Ancak satın alınacak taşınmazın konut niteliğinde olması zorunlu değildir.
- Yabancılar, özel mülkiyete açık alanlarda konut, iş yeri, arsa ve tarım arazisi gibi taşınmazları edinebilir.
- Üzerinde yapı bulunmayan taşınmazların edinilmesi halinde, iki yıl içinde ilgili idareye proje sunulması zorunludur.
- Bir yabancı gerçek kişi Türkiye genelinde en fazla 30 hektar taşınmaz edinebilir. Cumhurbaşkanı bu sınırı artırabilir.
- Askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgelerinde taşınmaz edinimi ve kiralama mümkün değildir. Özel güvenlik bölgelerinde ise valilik izni gerekmektedir.
- Yabancıların bir ilde edinebileceği taşınmazların toplam yüzölçümü, o ilin özel mülkiyete açık alanlarının ’unu geçemez.
Hangi Yatırımlarla Vatandaşlık Kazanılabilir?
18 Eylül 2018 tarihli düzenlemelere göre, aşağıdaki şartlardan herhangi birini sağlayan yabancılar, Cumhurbaşkanı kararı ile Türk vatandaşlığı kazanabilmektedir:
- En az 500.000 ABD doları tutarında sabit sermaye yatırımı yapmak
- En az 400.000 ABD doları değerinde gayrimenkul satın almak ve üç yıl satmama şerhi koydurmak
- En az 50 kişilik istihdam oluşturmak
- Türkiye’de faaliyet gösteren bankalara en az 500.000 ABD doları tutarında mevduat yatırmak ve bunu üç yıl süreyle tutmak
- En az 500.000 ABD doları tutarında devlet borçlanma aracı satın almak ve üç yıl elde tutmak
- En az 500.000 ABD doları tutarında gayrimenkul yatırım fonu veya girişim sermayesi yatırım fonu payı satın almak ve üç yıl elde tutmak
- Bireysel emeklilik sistemine en az 500.000 ABD doları katkı payı yatırmak ve üç yıl sistemde kalmak
